Strona główna

powrót
spis artykułów
Zapisz artykuł
Cały numer DOC
Cały numer HTML
Skomentuj artykuł
dodaj komentarz
przeglądaj komentarze
< prosimy nie zmieniać tematu wiadomości >
   Oni tworzyli historię ziemi wodzisławskiej

Z terenem obecnej Gminy Gorzyce związanych jest wiele osób, które legitymują się nie tylko ukończonymi studiami wyższymi, ale i poważnymi osiągnięciami naukowymi. Nestorami są w tym gronie nieżyjący już dwaj bracia rodem z Uchylska - dr nauk medycznych Adamczyk Ferdynand Korneliusz (ur. 13.09.1896r.), który po studiach we Wrocławiu i Krakowie doktoryzował się w Poznaniu, oraz jego brat ks. dr Rudolf Adamczyk, który studiował teologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, a potem kontynuował je w słynnym rzymskim Gregorianum. Sąsiednia Bełsznica mogła się natomiast pochwalić księdzem doktorem Józefem Juzkiem (ur. 13.04.1885r.). W Rogowie pracował natomiast pochodzący z Krzyżanowic ks. dr Jan Masny - wybitny działacz społeczny, a w turskiej szkole pochodzący z Krakowa ks. dr Jerzy Maria Langman - znany archeolog chrześcijański, przyjaciel Ojca Świętego Jana Pawła II. Z Turzy wywodzi się natomiast wybitny prawnik, znany chyba bardziej w Europie niż w rodzinnych stronach - prof. dr Dominik Lasok (ur. 1921r.) - jeden z prekursorów nauki prawa europejskiego, autor prawie dwustu fachowych artykułów, 17 pozycji książkowych, wieloletni profesor uniwersytetu w Exeter, wykładowca - visitina, profesor uczelni na całym świecie i w zasadzie twórca obecnie już chyba katedr nauki prawa europejskiego w Poznaniu, Toruniu i Krakowie, posiadacz 3 doktoratów honoris causa, członek elitarnego brytyjskiego Queens Coungel, posiadacz Orderu Palm Akademickich (za zasługi dla rozwoju kultury francuskiej). Kolegą "po fachu" naszego profesora jest Czyżowianin - prof. dr hab. Franciszek Połomski - naukowiec pracujący na uniwersytecie Wrocławskim, historyk prawa specjalizujący się m.in. w problematyce: prawa III Rzeszy i żydowskiej. Prof. Połomski zajmował się też polityką m.in. był senatorem. Trzeba tu jeszcze wspomnieć o doc. dr inż. Janie Zuzoku (ur. 29.03.1931r. w Gorzyczkach) - doktorze nauk technicznych, pracowniku Instytutu Metrologii Elektrycznej Politechniki Wrocławskiej, wykładowcy ( w latach 1981-86) uniwersytetów w Oran i Temcen w Algierii. Docent Zuzok jest specjalistą zajmującym się m.in. miernictwem elektronicznym i cyfrowym oraz elektroniką przemysłową. W latach 1987-90 był prezesem oddziału SEP we Wrocławiu. Z kolei pracownikiem Politechniki Śląskiej w Gliwicach jest dr Jerzy Widenka pochodzący z Gorzyc. Możemy się także poszczycić prof. dr hab. Antonim Motyczką - obecnie przewodniczącym Rady Powiatu. Profesor Motyczka mieszkający w Czyżowicach jest pracownikiem Politechniki Śląskiej. W krakowskiej Akademii Górniczo - Hutniczej (wiodącej szkole technicznej w Polsce) pracuje dr Łucjan Pytlik z Gorzyc. w Oświęcimiu mieszka z kolei prof. Krótki - rodem z "Frydrycha". W tym miejscu chciałbym przedstawić sylwetkę doc. dr hab. Bolesława Reinera. Natomiast sylwetki pozostałych wymienionych osób będziemy sukcesywnie prezentować na łamach "U nas".

Bolesław Karol Reiner uodził się 23 lutego 1925r. w Gorzycach. Był synem Westfaloka (potem listonosza) Karola i Marii z domu Bryłka. Właśnie dom dziadków Bryłków - ludzi "ogromnego serca, uosobienia prawości i pracowitosci" wywarł duży wpływ na młodego człowieka. Po ukończeniu gorzyckiej Szkoły Powszechnej uczył się dalej w gimnazjach w Rybniku i Boguminie. Edukację przerwał wybuch wojny. W roku 1941 (po ukończeniu 16 lat) wywieziono Bryłkę na roboty przymusowe do Reigersfeld. Mimo wcześniejszego uznania go za Polaka został w roku 1943 wcielony do armii niemieckiej. jw. październiku 1944 roku przy pierwszej nadarzającej się okazji oddał się w niewolę amerykańską. Wstąpił do 16 Samodzielnej Brygady Pancernej. W czerwcu 1946 roku wrócił do Gorzyc. Podjął pracę w Kuratorium Okręgu Szkolnego w Katowicach. Kontynuując naukę w liceum dla pracujących uzyskał w 1948 roku świadectwo dojrzałości. Potem pracował jeszcze w Inspektoracie Szkolnym w Strzelcach Opolskich, Wydziale Oświaty Prezydium WRN w Opolu, Dyrekcji Okręgowej Szkolenia Zawodowego w Opolu. Kuratorium Okręgu Szkolnego Opolskiego (sprawując tam funkcje kierownicze). Jednocześnie w latach 1952-57 studiował zaocznie prawo na Uniwersytecie Warszawskim i Wrocławskim (w 1957r. uzyskał dyplom magistra prawa). W roku 1963 przeszedł do pracy w Instytucie Śląskim w Opolu (gdzie pełnił funkcję Adiunkta, a potem Sekretarza Naukowego oraz Kierownika Zakładu Historii). W latach 1960-63 był uczestnikiem studiów doktoranckich w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Warszawie. W roku 1965 obronił dysertację doktorską pt. "Ważniejsze zagadnienia prawno-politycznego nauczania religii w szkołach w Polsce (1918-1939). Wcześniej w roku 1963 opublikował na łamach "Państwa i Prawa" jako współautor artykuł pt. "Zagadnienie wolności sumienia i wyznania w projekcie k.k.". Tej problematyce wyznaniowo-religioznawczej pozostał już wierny do końca życia. Wystarczy tu wspomnieć o dwu jeszcze tytułach większych studium - "Walka o świeckie podstawy prawne systemu oświatowego w Polsce (1918-1921)", "Konkordat i jego wpływ na klerykalizację oświaty w Polsce międzywojennej". W roku 1968 został Reiner powołany na stanowisko docenta etatowego w WSP w Opolu (w roku 1969 przeszedł do pracy w WSP w Opolu). Organizował tam i kierował Międzywydziałowym Studium Nauk Społeczno-Politycznych. W latach 1969-75 pełnił nadto funkcję prorektora tejże uczelni. 1.05.1976r. powołano go na stanowisko dyrektora Instytutu Śląskiego w Opolu, na którym pozostawał do końca życia. Był też w tym okresie redaktorem naczelnym "Przeglądu Stosunków Międzynarodowych", członkiem kolegium redakcyjnego (od 1969r.) i zastępcą redaktora naczelnego "Studiów Śląskich". Prowadził jednocześnie prace naukowo-badawcze specjalizując się w najnowszej historii Śląska, problematyce młodzieżowego ruchu robotniczego i prawno-ustrojowej związków wyznaniowych. Bibliografię prac docenta przedstawiono w "Studiach Śląskich. Seria Nowa". Tom 43. Warto w tym miejscu wspomnieć, że doc. Reiner jest autorem kilkudziesięciu haseł w "Encyklopedii Powstań Śląskich" (Opole 1982r.) - przedstawił sylwetki m.in. Bryłki Jana, Wajdy Józefa i Wali Jacka. Zresztą był razem z prof. Franciszkiem Hawrankiem współinicjatorem powstania encyklopedii. Efektem wieloletnich badań prowadzonych przez docenta była publikacja "Wyznania i związki religijne w województwie śląskim 1922-1939. Wybrane zagadnienia." (Opole 1977, stron 291). Legła ona u podstaw habilitacji Reinera (w roku 1977) - uzyskał stopień doktora habilitowanego na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Zajmował się także badaniami młodzieży opolskiej i programem kompleksowego zagospodarowania Odry i Nadodrza, w których to materiach ogłosił także liczne publikacje. 16 listopada 1978 r. wszczęto postępowanie o nadanie Reinerowi tytułu Profesora Nadzwyczajnego. Warto tu jeszcze wspomnieć, że był Reiner działaczem partyjnym, prezesem Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia Ateistów i Wolnomyślicieli, członkiem zarządu Głównego Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej, Rady Naukowej Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich, członkiem różnych towarzystw naukowych, instytutów itp. Od 1976 roku prowadził też w Opolu międzynarodową konferencję "Colloguium Opole". Był posiadaczem licznych nagród i wyróżnień. Zmarł młodo 2 marca 1982 roku w przededniu otrzymania profesury.

Źródła:

Karol Jonca: "Bolesław Reiner (1925-1982)";

Ewa Wyglenda: "Bibliografia prac docenta doktora habilitowanego Bolesława Reinera" - w "Studia Śląskie. Seria Nowa" Tom XLII; Opole 1984. Życiorys.

Daniel Jakubczyk


 

(c) Wszelkie prawa zastrzeżone. Isos & redakcja miesięcznika "U Nas", Gorzyce 2001.